De stem van… Luke de Groot

Vandaag in onze rubriek De stem van... is het de beurt aan Luke de Groot. Luke is docent geschiedenis op de Triade, een vmbo-school in Edam. In de afgelopen jaren heeft hij op deze school een eigen geschiedenismethode ontwikkeld, omdat de oude niet voldeed aan de verwachtingen. Bovendien nam hij met zijn lessenreeks omgevingsonderwijs zijn leerlingen mee naar het historisch centrum van Edam, een plek waar hij geschiedenis levend probeert te maken voor zijn leerlingen. In zijn vrije tijd leest hij boeken (voornamelijk over geschiedenis) en is hij veel met voetbal bezig door het zelf te doen en vooral te kijken naar voetbal. Ook padelt of hardloopt hij graag.

Wij waren benieuwd naar De stem van... Luke de Groot:

Hoe maak jij geschiedenis interessant voor jouw doelgroep?

Vmbo-leerlingen zien vaak het nut niet van het vak geschiedenis. De technisch aangelegde leerlingen bij mij op school hebben daar ook zeker last van. Vaak genoeg hoor ik nog "waarom moet ik dit weten?" of "wat heb ik hieraan als ik later wil stuccen?" Ondanks dat ik het nut vaak genoeg benadruk, snap ik ze toch ook ergens wel. Om het interessant te maken voor ze probeer ik zo veel mogelijk de lesonderwerpen te koppelen aan hedendaagse gebeurtenissen of aan aspecten uit het leven van de kinderen. Denk hierbij aan vrijheid, omgangsvormen en de uitwerking van het verleden op het heden.

Dit probeer ik met een flinke portie humor en gekkigheid te doen. Even een grapje tussendoor, soms ook direct op de man om een grens te stellen. Maar ook zeker kunnen incasseren, dat is belangrijk voor de band met mijn leerlingen. Geven en nemen, laten merken dat je het samen met ze doet. Vanuit die band merk je dat er meer plezier en interesse ontstaat voor geschiedenis. De drempel moet niet te hoog liggen. Als ze met plezier naar de les komen, dan is het vak geschiedenis ineens niet zo erg meer. Ook probeer ik ze niet dood te gooien met feitjes, maar te leren omgaan met vaardigheden. Hoe gebruik je een bron, oorzaak-gevolgrelaties herkennen, verbanden leggen of inleven in andere mensen. Dit zijn allemaal vaardigheden die ze later wél goed kunnen gebruiken en waarvan ze later hopelijk gaan inzien dat het vak geschiedenis dáárom nut heeft gehad.

Jij hebt zelf geschiedenis leerlijnen ontworpen voor bij jou op school. Flink wat werk lijkt ons, maar wel heel tof. Kun je hier iets meer over vertellen?

Het eerste jaar dat ik op de Triade kwam werken, werkten we met de methode Vo-Next (onlinemethode). Hierin kunnen meerdere vakken namelijk tegelijk werken, wat de kosten drukt. Helaas was de lesstof geschreven door een paar geschiedenisstudenten die daar denk ik vijf knikkers voor kregen en hopelijk nooit een diploma hebben gehaald. Het zat vol met historische fouten, vooral gefocust op feitjes stampen en vaardigheden ontbraken. De leertekst was niet toegankelijk en zat achter meerdere knopjes op meerdere pagina’s verscholen. Hierdoor werd er niet gelezen. Als we willen dat leerlingen blijven lezen, moet dit ook toegankelijk zijn.

Ik besloot om de site helemaal op de schop te gooien en een eigen leerlijn/methode ervan te maken. Onderwerpen heb ik afgestemd op de kerndoelen van de overheid en aan de hand van vijf verschillende methoden alles in mijn eigen woorden herschreven. Ook maakte ik een strakke en overzichtelijke opmaak met passende opdrachten bij de leerteksten, waarbij ook gedwongen werd te lezen en vaardigheden in te zetten. De focus ligt vooral op de toegankelijkheid van de website, zodat leerlingen goed en gestructureerd aan het werk kunnen. Om de leerlijn zo compleet mogelijk te maken, heb ik vervolgens al het lesmateriaal vernieuwd, zodat dit goed op de methode aansluit.

Er heeft ontzettend veel (vrije) tijd in gezeten, maar we maken hier nu al een paar jaar tevreden gebruik van. Gelukkig vind ik methodes en lesmateriaal maken erg leuk. We zitten bovendien niet vast aan een uitgever. Hoe graag ik dat een paar jaar geleden nog had gewild, zie ik nu het voordeel daarvan in. Zijn er nieuwe of verouderde filmpjes, onderwerpen of artikelen? Of zit er een foutje in? Dan pas ik dat direct aan. Of denk aan de nieuwe kerndoelen. Samen met mijn collega’s hebben we een plan gemaakt om deze vorm te geven. Ik hoef niet te wachten op een uitgever, waarvan je niet zeker weet of die aanpak bij de leerlingen past.

Jij hebt ook een geschiedenislessenserie gemaakt over de lokale geschiedenis van Edam. Wat is hier de meerwaarde van volgens jou?

Toen ik werd aangenomen op De Triade, was er vraag naar omgevingsonderwijs. Dat leek mij wel interessant. Voor de eerste klas heb ik toen een korte lessenserie gemaakt over Edam in de middeleeuwen. Hierbij wordt het ontstaan van Edam gebruikt als voorbeeld van het ontstaan van steden in de middeleeuwen. Het gaat hierbij dus om het herkennen. De afgelopen jaren maakten we een wandeling door Edam met de klassen, maar sinds dit jaar is dat een speurtocht geworden. Hierdoor zijn de leerlingen actief bezig met de lesstof.

Via de school ben ik in het Comité 4 mei van Edam terecht gekomen. Daar heb ik dhr. Mick Nolte ontmoet uit de Joodse gemeenschap in Edam. Mick komt elk jaar, vergezeld door André Oudejans, een gastles geven over de Joden in Edam tijdens de Tweede Wereldoorlog. We poetsen met de leerlingen daarna de Stolpersteine in Edam ter voorbereiding op de dodenherdenking op 4 mei.

Verder zit in de methode meer lokale geschiedenis verwerkt, denk bijvoorbeeld aan de Zuiderzee. Het belang hiervan is dat leerlingen leren inzien waarom hun omgeving is geworden zoals het vandaag de dag is. Ze leren dat geschiedenis toch vaker te zien is in hun dagelijks leven dan dat ze eigenlijk denken.

Wat zou jij mensen die niet voor de klas staan (zoals wetenschappers, beleidsmakers of politici) willen meegeven over het onderwijs?

Kom eens een paar weken meedraaien op een school. Hoe vaak ik bij een cursus of bijeenkomst heb gezeten van iemand die geen idee had hoe het reilt en zeilt binnen het onderwijs, is in mijn korte loopbaan al te vaak voorgekomen. Theorie en praktijk liggen vaak genoeg heel ver uit elkaar. Wij hebben niet de makkelijkste doelgroep binnen het vmbo-onderwijs, al helemaal niet deze technisch aangelegde leerlingen die lekker met de handen willen werken. De bestaande theorie is daar zo vaak niet op toepasbaar. De zin “Dat werkt niet bij onze leerlingen” of “Weet je wat voor leerlingen wij hebben?” komen steevast voorbij bij cursusmomenten.

Kijk vanuit de ogen van de leraar en leerling naar het onderwijs. Waar is behoefte aan? Stop met het kijken vanuit de portemonnee. Ik weet het, makkelijker gezegd dan gedaan.